“Najib dah keluar.”
Itu mungkin antara ungkapan paling mudah dimainkan selepas Yang di-Pertuan Agong memperkenankan pengampunan bersyarat kepada Datuk Seri Najib Razak.
Namun, sebelum “Najib dah keluar” bertukar menjadi “Najib dah bebas”, ada satu perkara yang perlu diperjelaskan.
Rumah je yang berubah.
Sabitan masih ada.
Najib bukan lagi seorang tertuduh yang sedang menunggu keputusan mahkamah dalam kes SRC International.
Beliau telah disabitkan atas tujuh pertuduhan membabitkan RM42 juta dana SRC.
Pada 2020, Mahkamah Tinggi menjatuhkan hukuman penjara 12 tahun dan denda RM210 juta. Keputusan itu kemudiannya dikekalkan oleh Mahkamah Rayuan sebelum Mahkamah Persekutuan menolak rayuan terakhir Najib pada Ogos 2022.
Pada 2024, Lembaga Pengampunan mengurangkan tempoh penjara Najib daripada 12 tahun kepada enam tahun, manakala dendanya dikurangkan daripada RM210 juta kepada RM50 juta.
Kini, kedudukannya berubah lagi dengan pengampunan bersyarat.
Perkataan “bersyarat” itu penting.
Ia bukan pengampunan penuh. Ia juga tidak bermaksud keputusan mahkamah dalam kes SRC terpadam. Sabitan terhadap Najib masih kekal.
Jika baki hukumannya dibenarkan untuk dijalani di rumah tertakluk kepada syarat yang ditetapkan, yang berubah ialah cara dan tempat hukuman itu dijalani.
Di sinilah bezanya dengan Anwar
Perbandingan dengan Datuk Seri Anwar Ibrahim perlu dibuat dengan tepat.
Pada 16 Mei 2018, Anwar menerima pengampunan penuh dan pembebasan serta-merta daripada Yang di-Pertuan Agong atas nasihat Lembaga Pengampunan. Bentuk pengampunan itu turut disahkan oleh Jabatan Peguam Negara.
Najib pula menerima pengampunan bersyarat.
Istilahnya mungkin kedengaran hampir sama, tetapi kedua-duanya bukan perkara yang sama dari segi undang-undang.
Sebab itu, “Najib dah keluar” juga tidak boleh terus diterjemahkan sebagai “Najib dah boleh bertanding”.
Perkara 48 Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kehilangan kelayakan tertentu terhadap seseorang yang telah disabitkan dan dihukum penjara sekurang-kurangnya setahun atau denda sekurang-kurangnya RM2,000. Kedudukan tepat Najib dari segi kelayakan pilihan raya perlu dinilai berdasarkan bentuk serta syarat pengampunan yang diberikan.
Dan jangan lupa, perjalanan undang-undang Najib belum selesai.
Pada Disember 2025, Mahkamah Tinggi mensabitkan Najib atas 25 pertuduhan dalam kes 1MDB membabitkan kira-kira RM2.3 bilion: empat pertuduhan salah guna kuasa dan 21 pertuduhan pengubahan wang haram.
Beliau dijatuhi hukuman penjara 15 tahun dan denda kira-kira RM11.4 bilion. Najib telah memfailkan rayuan terhadap sabitan dan hukuman tersebut.
Tindakan sivil berkaitan 1MDB juga masih melalui proses mahkamah.
Justeru, apabila kita membaca atau mendengar “Najib dah keluar”, kita juga perlu melihat apa yang sebenarnya telah diputuskan dan apa yang masih kekal.
Pengampunan bersyarat bukan pengampunan penuh.
Tahanan rumah bukan pembatalan sabitan.
Alamat mungkin berubah.
Rumah je yang berubah.
Sabitan masih ada.