Saya melihat kembali beberapa kenyataan Abdul Hadi Awang sepanjang lebih empat dekad beliau berada dalam politik. Dari Amanat Hadi pada 1981 sampailah kontroversi terbarunya pada 2026, ada satu perkara yang sukar untuk saya abaikan.

Banyak masa sudah berlalu, tetapi sebahagian daripada politik yang dibawanya terasa begitu familiar.

Sebab itu tajuk ini sengaja saya pilih: 𝗛𝗮𝗱𝗶 𝗔𝘄𝗮𝗻𝗴, 𝗱𝗮𝗵 𝗻𝘆𝗮𝗻𝘆𝘂𝗸 𝗸𝗲?

Saya bukan bercakap tentang keadaan kesihatan beliau. Saya juga tidak berminat membuat diagnosis terhadap seseorang yang saya tidak kenali secara peribadi. Yang saya persoalkan ialah politiknya. Selepas lebih 40 tahun, kenapa kita masih kembali kepada wilayah yang hampir sama?

Amanat Hadi pada 1981 lahir dalam suasana persaingan sengit PAS dan Umno. Agama, jihad dan syahid menjadi sebahagian daripada bahasa politik ketika itu. Amanat tersebut kemudiannya menjadi antara episod yang paling lama diperdebatkan dalam sejarah hubungan PAS dan Umno.

Masa berlalu. Musuh politik berubah.

Pada 2015, ketika hubungan PAS dan DAP semakin retak kerana isu hudud, Hadi berkata umat Islam mempunyai sebab untuk marah kepada DAP. Setahun kemudian timbul pula kenyataan mengenai kegiatan mubaligh Kristian, khususnya di Sabah dan Sarawak.

Pada 2019, beliau menulis bahawa umat Islam tidak seharusnya menyerahkan kuasa politik kepada bukan Islam. Pada 2021, ada pula tulisannya mengenai minoriti dan pengaruh politik.

Kemudian pada 2022, kenyataan yang mengaitkan bukan Islam dan bukan Bumiputera dengan rasuah serta salah laku ekonomi mencetuskan kontroversi. Polis ketika itu mengesahkan menerima 28 laporan berhubung kenyataan tersebut.

Pada 2023, Hadi menyebut bukan Melayu dan bukan Islam sebagai antara “perompak terbesar” negara. Pada tahun yang sama timbul pula kenyataannya mengenai usaha menukar kerajaan.

Tahun 2024 membawa satu lagi pertikaian mengenai peranan dan pengaruh pemimpin bukan Islam dalam kerajaan. Pada 2025, Hadi mendakwa Islam “ditentang secara terbuka oleh DAP”.

Sekarang kita berada pada 2026. Kali ini Amerika Syarikat pula masuk dalam cerita.

Hadi mendakwa pemimpin PAS pernah didekati ketika lawatan Presiden Barack Obama ke Malaysia pada 2014 mengenai kemungkinan kerjasama yang dikaitkan dengan usaha menukar kerajaan Barisan Nasional ketika itu. Kedutaan Amerika Syarikat menafikan dakwaan tersebut.

Kalau dilihat satu persatu, setiap kenyataan itu mempunyai konteks politiknya sendiri. Saya faham itu.

Tetapi apabila semuanya diletakkan dalam satu garis masa, saya rasa wajar juga kita bertanya sama ada terdapat satu corak yang lebih besar.

Malaysia pada 2026 sudah jauh berbeza daripada Malaysia pada 1981. Masalah yang memenuhi fikiran rakyat hari ini pun berbeza. Kos sara hidup, gaji, rumah, pendidikan anak-anak, peluang pekerjaan dan masa depan ekonomi keluarga lebih dekat dengan kehidupan harian kita.

Namun sebahagian daripada perbualan politik kita masih mudah kembali kepada kaum dan agama. Siapa mengancam siapa. Siapa akan kehilangan kuasa. Siapa tidak boleh dipercayai.

𝗦𝗮𝘆𝗮 𝗿𝗮𝘀𝗮 𝗠𝗮𝗹𝗮𝘆𝘀𝗶𝗮 𝘀𝘂𝗱𝗮𝗵 𝘁𝗲𝗿𝗹𝗮𝗹𝘂 𝗹𝗮𝗺𝗮 𝗯𝗲𝗿𝗮𝗱𝗮 𝗱𝗮𝗹𝗮𝗺 𝗸𝗶𝘁𝗮𝗿𝗮𝗻 𝗶𝗻𝗶.

Ini bukan bermaksud seorang pemimpin pembangkang tidak boleh mempunyai pandangan keras. Sudah tentu boleh. Demokrasi memang memerlukan kerajaan dicabar. Kalau kerajaan gagal, pembangkang patut bersuara. Kalau dasar tidak masuk akal, lawan. Kalau ekonomi tidak diurus dengan baik, kemukakan alternatif.

Begitu juga dengan laporan polis dan siasatan yang disebut dalam sejarah kontroversi Hadi. 𝗟𝗮𝗽𝗼𝗿𝗮𝗻 𝗽𝗼𝗹𝗶𝘀 𝗯𝘂𝗸𝗮𝗻 𝘀𝗮𝗯𝗶𝘁𝗮𝗻. 𝗦𝗶𝗮𝘀𝗮𝘁𝗮𝗻 𝗷𝘂𝗴𝗮 𝗯𝘂𝗸𝗮𝗻 𝗯𝘂𝗸𝘁𝗶 𝘀𝗲𝘀𝗲𝗼𝗿𝗮𝗻𝗴 𝗶𝘁𝘂 𝗯𝗲𝗿𝘀𝗮𝗹𝗮𝗵. Perbezaan itu penting dan tidak patut dikaburkan semata-mata kerana kita tidak bersetuju dengan seseorang.

Tetapi kebebasan bersuara tidak menjadikan kesan sesuatu ucapan itu tidak relevan.

Hadi bukan sekadar seorang ahli politik. Beliau Presiden PAS dan seorang tokoh agama yang mempunyai pengaruh besar. Kata-katanya didengar oleh ramai orang, termasuk mereka yang melihat beliau bukan sahaja sebagai pemimpin politik tetapi juga sebagai rujukan agama.

Sebab itu kata-kata seorang pemimpin seperti Hadi membawa berat yang berbeza.

Akhirnya, kita yang hidup bersama selepas semua ceramah politik selesai.

Kita berjiran. Anak-anak kita belajar bersama. Kita bekerja di tempat yang sama. Kita makan di kedai yang sama. Kalau kereta rosak di tepi jalan dan seseorang berhenti untuk membantu, kita tidak bertanya dahulu dia Melayu atau Cina, Muslim atau Kristian, PAS atau DAP.

Begitulah sebenarnya kehidupan kebanyakan rakyat Malaysia.

Saya tidak mempunyai masalah kalau PAS mahu melawan kerajaan sekeras-kerasnya. Itu memang sebahagian daripada tugas pembangkang. Kalau PAS percaya mereka mempunyai dasar ekonomi yang lebih baik, bentangkan. Kalau mereka boleh mengurus pendidikan dengan lebih baik, terangkan caranya. Kalau mereka percaya kerajaan hari ini gagal, tunjukkan di mana kegagalannya dan apa alternatif mereka.

Biar rakyat menilai.

𝗬𝗮𝗻𝗴 𝘀𝗮𝘆𝗮 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗮𝗹𝗸𝗮𝗻 𝗶𝗮𝗹𝗮𝗵 𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗸 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝘁𝗲𝗿𝘂𝘀 𝗺𝗲𝗺𝗲𝗿𝗹𝘂𝗸𝗮𝗻 𝗿𝗮𝘀𝗮 𝘁𝗮𝗸𝘂𝘁 𝗱𝗮𝗻 𝗰𝘂𝗿𝗶𝗴𝗮 𝘁𝗲𝗿𝗵𝗮𝗱𝗮𝗽 𝘀𝗮𝘂𝗱𝗮𝗿𝗮 𝘀𝗲𝗻𝗲𝗴𝗮𝗿𝗮 𝘀𝗲𝗻𝗱𝗶𝗿𝗶.

Selepas lebih empat dekad, mungkin persoalannya bukan sama ada Hadi masih berhak bercakap. Sudah tentu beliau berhak.

Persoalannya ialah sama ada Malaysia masih perlu terus mendengar politik yang sama.

Jadi saya kembali kepada tajuk tadi.

𝗛𝗮𝗱𝗶 𝗔𝘄𝗮𝗻𝗴, 𝗱𝗮𝗵 𝗻𝘆𝗮𝗻𝘆𝘂𝗸 𝗸𝗲?

Atau mungkin yang sebenarnya sudah terlalu tua ialah 𝗰𝗮𝗿𝗮 𝗯𝗲𝗿𝗽𝗼𝗹𝗶𝘁𝗶𝗸 𝘆𝗮𝗻𝗴 𝗺𝗮𝘀𝗶𝗵 𝗺𝗲𝗹𝗶𝗵𝗮𝘁 𝗽𝗲𝗿𝗯𝗲𝘇𝗮𝗮𝗻 𝗮𝗻𝘁𝗮𝗿𝗮 𝗸𝗶𝘁𝗮 𝘀𝗲𝗯𝗮𝗴𝗮𝗶 𝗺𝗼𝗱𝗮𝗹 𝘂𝗻𝘁𝘂𝗸 𝗺𝗲𝗻𝗱𝗮𝗽𝗮𝘁𝗸𝗮𝗻 𝗸𝘂𝗮𝘀𝗮.

Surat Pembaca Oleh: Azan Asyraf
Ini merupakan sebuah nukilan surat pembaca oleh Azan Asyraf. Tulisan ini tidak semestinya mencerminkan pendirian DeKapital.