Isu Tabung Haji sekali lagi membuka satu persoalan lama mengenai PAS. Bukan soal PAS bekerjasama dengan UMNO, Bersatu, PN atau sesiapa. Dalam politik, kawan dan lawan boleh berubah. Persoalannya lebih besar: apabila kawan dan lawan berubah, adakah nilai Islam yang diperjuangkan PAS turut berubah?

Pada 11 Ogos 2026, ketika Parlimen mengadakan sidang khas mengenai laporan Suruhanjaya Siasatan Diraja (RCI) berhubung Tabung Haji, sebahagian besar Ahli Parlimen pembangkang termasuk PAS dan Wawasan memilih untuk keluar Dewan selepas permintaan mereka supaya sidang ditangguhkan tidak diterima. Alasan mereka ialah sidang tersebut hanya melibatkan penerangan menteri, tiada pengundian akan dibuat dan Perdana Menteri tidak hadir untuk menjawab persoalan. Mereka berhak mempertikaikan perkara itu. Tetapi apabila perkara yang sedang dibincangkan ialah Tabung Haji, rakyat juga berhak bertanya sama ada bantahan terhadap prosedur cukup besar sehingga wakil rakyat memilih untuk meninggalkan Dewan.

Tabung Haji bukan institusi kewangan biasa. Di dalamnya ada simpanan nelayan, petani, guru, anggota polis dan tentera, penjawat awam, pesara serta rakyat biasa yang mengumpulkan wang sedikit demi sedikit dengan satu impian: menjadi tetamu Allah di Tanah Suci. Wang itu berkait dengan ibadah haji, salah satu daripada lima Rukun Islam. PAS boleh mempertikaikan format sidang dan ketidakhadiran Perdana Menteri. Tetapi apabila amanah pendeposit Tabung Haji sedang dibincangkan, mengapa tidak kekal di dalam Dewan, meneliti laporan, bertanya soalan dan mendesak jawapan?

Lebih menarik, bukan semua Ahli Parlimen pembangkang mengambil keputusan yang sama. Beberapa Ahli Parlimen Bersatu dan MUDA memilih untuk kekal dengan alasan isu Tabung Haji terlalu penting untuk ditinggalkan. Jika wakil pembangkang lain boleh kekal dan berbahas, mengapa PAS memilih untuk keluar? Di sinilah kita perlu membezakan antara Islam sebagai nilai dengan Islam sebagai naratif politik.

Islam menuntut amanah, keadilan, kebenaran dan akauntabiliti. Nilai itu sepatutnya kekal sama tanpa mengira siapa yang sedang menjadi kerajaan dan siapa yang sedang menjadi lawan. Jika rasuah haram apabila dilakukan musuh, ia juga haram apabila dilakukan sahabat. Jika fitnah berdosa apabila ditujukan kepada PAS, ia juga berdosa apabila ditujukan kepada lawan PAS. Jika amanah dana umat wajib dipertahankan, kewajipan itu tidak hilang hanya kerana pertimbangan strategi politik. Inilah ukuran sebenar istiqamah dalam politik, bukan siapa yang disokong hari ini dan siapa yang ditentang esok, tetapi sama ada prinsip yang sama masih dipertahankan apabila kedudukan politik berubah.

Persoalan ini sebenarnya bukan baharu. Bekas wartawan Fathi Aris Omar pernah membangkitkan perkara hampir sama ketika mengulas hubungan PAS dengan UMNO dan skandal kewangan pada era Najib Razak. Beliau mempersoalkan mengapa PAS tidak lagi agresif menuntut pertanggungjawaban UMNO dalam isu penyelewengan dana awam ketika hubungan kedua-dua parti semakin rapat. Persoalan yang dibangkitkannya ketika itu cukup mudah: apakah sikap PAS apabila berdepan skandal yang melibatkan pihak yang menjadi sahabat politiknya?

Soalan itu relevan semula hari ini. Ketika skandal 1MDB memuncak sekitar 2015, PAS dilihat tidak menyerang kerajaan Najib dengan ketegasan yang sama seperti beberapa pemimpin pembangkang lain. Persoalannya bukan sama ada PAS perlu membenci Najib atau UMNO. Islam tidak mengajar kebencian. Persoalannya ialah konsistensi moral. Jika penyelewengan dana awam salah apabila dilakukan musuh politik, ia tetap salah apabila melibatkan seseorang yang kemudian menjadi sahabat atau sekutu politik. Jika Islam mewajibkan amar makruf nahi mungkar, maka nahi mungkar tidak boleh berubah mengikut siapa kawan dan siapa lawan.

Satu lagi episod yang menimbulkan persoalan sama ialah rakaman suara Nik Abduh Nik Abdul Aziz mengenai penerimaan wang daripada pihak UMNO. Pada awalnya beliau menafikan suara tersebut. Kemudian Setiausaha Agung PAS ketika itu, Takiyuddin Hassan, mengakui bahawa suara dalam rakaman berkenaan memang suara Nik Abduh, walaupun PAS mempertikaikan konteks rakaman tersebut. Nik Abduh kemudiannya menjelaskan bahawa beliau mendapat restu untuk menafikan perkara itu demi menjaga kerahsiaan. Isunya bukan semata-mata mengenai wang. Isunya ialah sidq, kejujuran. Apabila kepentingan parti bertembung dengan kewajipan berkata benar, yang mana harus diutamakan?

Inilah ujian paling sukar kepada politik yang menjadikan agama sebagai identiti perjuangannya. Mudah untuk bercakap tentang Islam apabila Islam memberikan kelebihan politik. Ujian sebenar datang apabila prinsip Islam menuntut sesuatu yang mungkin merugikan parti sendiri. Adakah ketika itu kita masih berkata benar, masih menuntut akauntabiliti daripada sahabat sendiri dan masih mempertahankan amanah apabila orang yang perlu dipersoalkan berada di sebelah kita? Ujian kepada PAS bukan sama ada parti itu boleh bercakap tentang Islam ketika menyerang lawan. Ujiannya ialah sama ada prinsip Islam yang sama masih digunakan apabila ia menyusahkan kawan sendiri.

Sebab itu pengundi Muslim tidak sepatutnya membenarkan mana-mana parti menjadikan undi sebagai ukuran iman. Tiada parti politik memiliki syurga. Tiada ahli politik berhak menentukan kedudukan seseorang di hadapan Allah berdasarkan siapa yang dipangkah dalam pilihan raya. Islam sendiri sudah memberikan ukuran yang lebih baik: lihat siapa yang amanah, siapa yang berani berkata benar walaupun terhadap kawan sendiri, dan siapa yang mempertahankan keadilan apabila berbuat demikian mungkin merugikan kedudukan politiknya.

Apabila sebuah parti mendakwa memperjuangkan Islam, tidak salah untuk menggunakan nilai Islam yang sama bagi menilai parti tersebut. Isu Tabung Haji memberi peluang kepada rakyat untuk melakukan penilaian itu sekali lagi. Persoalan terhadap PAS bukan berapa kali perkataan Islam disebut dalam ceramah, manifesto atau pentas politik. Persoalannya ialah apa yang tinggal daripada prinsip Islam apabila prinsip itu mula bertembung dengan kepentingan politik PAS.

Surat Pembaca Oleh: Mirza Mohd
Ini merupakan sebuah nukilan surat pembaca oleh Mirza Mohd. Tulisan ini tidak semestinya mencerminkan pendirian DeKapital.